Τι είναι η Europeana;

Η Εuropeana περιλαμβάνει βιβλιοθήκη πολυμέσων, μουσείο και αρχείο σε μία ιστοσελίδα που συνδυάζει χαρακτηριστικά του Web 2.0. Προσφέρει απευθείας πρόσβαση σε ψηφιοποιημένα βιβλία, ακουστικό υλικό και ταινίες, φωτογραφίες, πίνακες ζωγραφικής, χάρτες, χειρόγραφα, εφημερίδες και έγγραφα αρχείου που όλα μαζί αποτελούν την πολιτιστική κληρονομιά της Ευρώπης. Οι επισκέπτες του www.europeana.eu μπορούν να εξερευνήσουν, σε εικονική μορφή, διάφορες συλλογές που ανήκουν σε ευρωπαϊκά πολιτιστικά ιδρύματα, στη γλώσσα τους, χωρίς να χρειάζεται να επισκεφθούν πολλές διαφορετικές ιστοσελίδες ή χώρες.

Σε ποιους απευθύνεται η Europeana;

Η Europeana προσφέρει σε όλους όσους ενδιαφέρονται για την λογοτεχνία, την ιστορία, την τέχνη ή τον κινηματογράφο εύκολη πρόσβαση στις ευρωπαϊκές πολιτιστικές πηγές. Προσφέρει σε κάθε πολίτη έναν απλό τρόπο για να βρει πολιτιστικό υλικό από όλη την Ευρώπη σε ψηφιοποιημένη μορφή. Η Europeana αναμένεται να προσελκύσει φοιτητές και ερευνητές, λόγω του ότι διαθέτει μία τεράστια συλλογή υλικού από όλες τις επιστήμες. Επιπλέον, θα είναι εξίσου εύκολο να χρησιμοποιηθεί από μαθητές σχολείων για να ετοιμάζουν τα μαθήματά τους στο σπίτι ή για διασκέδαση.

Πώς λειτουργεί η Europeana;

Η Europeana λειτουργεί σαν μία διαδικτυακή πύλη πολυμέσων με περιεχόμενο από διάφορες πηγές. Τα ψηφιακά αντικείμενα που οι χρήστες μπορούν να βρουν στη Europeana δεν αποθηκεύονται σε έναν κεντρικό υπολογιστή, αλλά παραμένουν στα πολιτιστικά ιδρύματα και φιλοξενούνται στο δίκτυό τους. Η Europeana συλλέγει γενικές πληροφορίες σχετικά με τα αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένης μιας μικρής φωτογραφίας. Οι χρήστες ψάχνουν σε αυτές τις γενικές πληροφορίες. Από τη στιγμή που βρίσκουν αυτό που ζητούν, ένα απλό κλικ τους προσφέρει πρόσβαση στο πλήρες περιεχόμενο - προσκαλώντας τους να διαβάσουν ένα βιβλίο, να δουν ένα βίντεο ή να ακούσουν μία ηχογράφηση - που είναι αποθηκευμένο στους εξυπηρετητές των αντίστοιχων ιδρυμάτων που προσφέρουν το περιεχόμενο. Τα πολιτιστικά ιδρύματα που συνεργάζονται με την Europeana οργανώνουν το ψηφιοποιημένο τους περιεχόμενο με τέτοιον τρόπο ώστε να είναι δυνατή αυτού του είδους η έρευνα. Την ίδια στιγμή διατηρούν τον πλήρη έλεγχο του περιεχομένου τους.

Πώς ένα πολιτιστικό, ψηφιακό αντικείμενο (βιβλίο, βίντεο κλπ.) καταλήγει στη Europeana;

Πρώτον, το πολιτιστικό αντικείμενο πρέπει να ψηφιοποιηθεί. Ψηφιοποίηση είναι η μετατροπή σε ψηφιακή μορφή κειμένων και φωτογραφιών από χαρτί, ταινιών από φιλμ, μουσικής από βινύλιο ή βίντεο από ταινία, έτσι ώστε να μπορούν να εμφανιστούν και να χρησιμοποιηθούν από έναν υπολογιστή. Για τα κείμενα και τις φωτογραφίες χρησιμοποιείται η σάρωση. Έπειτα το πολιτιστικό ίδρυμα που έχει ψηφιοποιήσει το αντικείμενο πρέπει να το καταστήσει διαθέσιμο προς έρευνα και ανάκτηση μέσω της Europeana. Για να μπορεί να το αναζητήσει κανείς από ένα σημείο εισόδου, το ίδρυμα πρέπει να προσθέσει τις σωστές γενικές πληροφορίες στο ψηφιακό αντικείμενο, όπως το όνομα του δημιουργού, τον τόπο και το χρόνο της δημιουργίας κλπ.

Πόσα ψηφιακά αντικείμενα είναι διαθέσιμα μέσω της europeana και από πού προέρχονται;

Η Europeana προσφέρει απευθείας πρόσβαση σε περισσότερα από 2 εκατομμύρια ψηφιοποιημένα αντικείμενα από μουσεία, βιβλιοθήκες, οπτικοακουστικά και άλλα αρχεία από όλη την Ευρώπη. Πάνω από 1000 πολιτιστικά ιδρύματα από όλη την Ευρώπη έχουν προσφέρει υλικό στην Europeana. Τα ψηφιοποιημένα αντικείμενα προέρχονται και από τα 27 κράτη-μέλη, παρόλο που για κάποια από αυτά το περιεχόμενο σε αυτό το στάδιο είναι περιορισμένο.

Ποσοστό ψηφιοποιημένου υλικού ανά κράτος-μέλος την 1 Νοεμβρίου 2008

Είναι τα 2 εκατομμύρια αντικείμενα αρκετά ή πρόκειται για σταγόνα στον ωκεανό?

Δύο εκατομμύρια αντικείμενα είναι αξιοσέβαστο νούμερο που κάνει την υπηρεσία ενδιαφέρουσα ήδη από το ξεκίνημα της. Και αυτή είναι μόνο η αρχή. Για να προσελκύσει περισσότερους χρήστες και να βεβαιωθεί ότι αυτοί οι χρήστες θα επιστρέψουν στην ιστοσελίδα, η ποσότητα των αντικειμένων που μπορούν να αναζητηθούν μέσω της Europeana θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά μέσα στα επόμενα χρόνια. Η ταχύτητα αυτής της αύξησης εξαρτάται κυρίως από το ρυθμό της ψηφιοποίησης στα κράτη-μέλη. Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι μέχρι το 2010, ο αριθμός των ψηφιοποιημένων έργων που θα είναι διαθέσιμα online να φτάσει τα 10 εκατομμύρια.

Γιατί δεν μπορώ να βρω τον αγαπημένο μου δημιουργό/ζωγράφο στην Europeana;

Η Europeana είναι μόλις στην αρχή της. Άνοιξε στις 20 Νοεμβρίου. Δύο εκατομμύρια αντικείμενα είναι ασφαλώς πολλά, αλλά όχι αρκετά αν συγκριθούν με την τεράστια και πλούσια ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά. Το αντικείμενο που ψάχνεις μπορεί να μην έχει ακόμα ψηφιοποιηθεί ή να μην είναι προσβάσιμο μέσω της Europeana. Οι πιθανότητες να βρεθεί αυτό που ψάχνεις θα μεγαλώσουν καθώς θα αυξάνεται το περιεχόμενο της Europeana. Εντωμεταξύ, θα μπορούσες να ερευνήσεις το αγαπημένο σου θέμα και να ανακαλύψεις νέες προτιμήσεις.
Άλλος ένας λόγος γιατί το βιβλίο ή ο πίνακας που ψάχνεις δεν βρίσκεται εδώ, μπορεί να έχει να κάνει με το ότι το έργο προστατεύεται με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Μπορεί να μην έχει ψηφιοποιηθεί ή μπορεί ο δικαιούχος να έχει αποφασίσει να μην το διαθέσει online ή να το διαθέσει μέσω της δικής του ιστοσελίδας και όχι μέσω της Europeana.

Ποιες λειτουργίες και υπηρεσίες μου προσφέρει η Europeana;

Πάνω απ’ όλα, η Europeana σου δίνει τη δυνατότητα να ερευνήσεις χιλιάδες ψηφιοποιημένες συλλογές. Αυτή η έρευνα μπορεί να γίνει είτε με αναζήτηση σε ελεύθερο κείμενο (πληκτρολογώντας μια λέξη κλειδί), ή μέσω μιας σειράς πρόσθετων κριτηρίων και εργαλείων όπως χρονολογία, είδος αντικειμένου (εικόνα, βίντεο, ήχος) και θέματα που άλλοι χρήστες της Europeana παρακολουθούν εκείνη τη στιγμή. Μπορείς ακόμα να κρατήσεις ένα MyEuropeana χώρο για να αποθηκεύεις και να μοιράζεσαι αντικείμενα. Μπορείς επιπλέον να προσθέσεις αναγνωριστικές ενδείξεις - περιγραφικές λέξεις που βοηθούν μια συγκεκριμένη κοινότητα χρηστών να βρει υλικό. Το 2010, όταν η υπηρεσία θα έχει αναπτυχθεί περισσότερο, θα περιλαμβάνει ακόμα πιο πολλές διαδραστικές ζώνες που θα απευθύνονται σε κοινότητες με ειδικά ενδιαφέροντα.
Οι χρήστες επίσης θα έχουν την ευκαιρία να επαναχρησιμοποιήσουν περιεχόμενο που δεν προστατεύεται με το δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας, εκτός και αν το ίδρυμα που έχει ψηφιοποιήσει και στο οποίο ανήκει το περιεχόμενο επιβάλει περιορισμούς.

Πόσο πολύγλωσση είναι η Europeana;

Η διάταξη της Europeana είναι διαθέσιμη σχεδόν σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Μαλτέζικα και Βουλγάρικα θα προστεθούν τους επόμενους μήνες), οπότε οι χρήστες θα μπορούν να χρησιμοποιούν τη δική τους γλώσσα. Για την ώρα η έρευνα θα γίνεται μέσω της γλώσσας στην οποία είναι αποθηκευμένα τα αντικείμενα: η έρευνα για τη λέξη “treaty” (συνθήκη στα αγγλικά) θα αποδίδει υλικό μόνο στα αγγλικά. Στα επόμενα χρόνια η εφαρμογή τεχνολογιών σημασιολογίας θα επιτρέψει σταδιακά τη διαγλωσσική έρευνα έτσι ώστε η έρευνα για τη λέξη “treaty” θα δίνει αποτελέσματα που θα περιλαμβάνουν τις λέξεις “treaty”, “traite”, “trattato” κλπ.

Πώς χρηματοδοτείται η Europeana;

Η Europeana θα χρηματοδοτηθεί κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 2009 έως το 2011 το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης eContentplus θα συνεισφέρει το 80% του προϋπολογισμού της - 2 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Τα κράτη μέλη και τα πολιτιστικά ιδρύματα θα συνεισφέρουν τα υπόλοιπα.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση επίσης συγχρηματοδοτεί άλλα προγράμματα που συνεισφέρουν άμεσα ή έμμεσα στην Europeana, όπως και ερευνητικά προγράμματα που θα βελτιώσουν την ψηφιοποίηση, την online προσβασιμότητα του πολιτιστικού υλικού αλλά και την ψηφιακή του διατήρηση. Μέσα στα επόμενα 2 χρόνια και για αυτούς τους σκοπούς, θα διατεθεί το συνολικό ποσό των 119 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του ερευνητικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης FP7 αλλά και μέσω του προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Καινοτομία.

Πώς το περιεχόμενο της Europena θα αυξηθεί από τα 2 εκατομμύρια στα 10 εκατομμύρια αντικείμενα;

Αυτή τη στιγμή μόνο το 1% των αντικειμένων που βρίσκονται σε ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες και πολιτιστικά ιδρύματα είναι ψηφιοποιημένο. Η κύρια προτεραιότητα για να επεκταθεί η Europeana είναι να χρηματοδοτηθεί η ψηφιοποίηση έτσι ώστε να είναι διαθέσιμο περισσότερο περιεχόμενο. Αυτό είναι υποχρέωση των κρατών-μελών, πολλά από τα οποία χρησιμοποιούν χρήματα από τα διαρθρωτικά κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για συγκεκριμένα προγράμματα ψηφιοποίησης (για παράδειγμα η Σλοβακία έχει μετατρέψει ένα παλαιό συγκρότημα στρατιωτικών κτιρίων σε μονάδα ψηφιοποίησης στην οποία χρησιμοποιούνται ρομπότ για να γυρνάνε τις σελίδες).
Μέσω του προγράμματος eContentplus και από το 2009 μέσω του προγράμματος Ανταγωνιστικότητα και Καινοτομία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγχρηματοδοτεί κάποιες δραστηριότητες ψηφιοποίησης, οι οποίες επιλέγονται με βάση τη διασυνοριακή τους συνάφεια και τη συνεισφορά τους στην Europeana.
Τον Αύγουστο του 2008, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για να συνεισφέρουν στην Europeana, ειδικότερα προσφέροντας περισσότερη χρηματοδότηση στην ψηφιοποίηση και διατυπώνοντας πιο ξεκάθαρα μεγέθη σχετικά με την ποσότητα του υλικού που θα ψηφιοποιήσουν (IP/08/1255). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επίσης σχεδιάζει να περιλάβει και τον ιδιωτικό τομέα σε μία περαιτέρω διεύρυνση της Ευρωπαϊκής ψηφιακής βιβλιοθήκης συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα).

Ποιός αποφασίζει για το αν ένα πολιτιστικό αντικείμενο θα μπει στην Europeana;

Ο δικαιούχος του υλικού. Ανεξάρτητες βιβλιοθήκες, οπτικοακουστικές συλλογές και μουσεία επιλέγουν τι θέλουν να ψηφιοποιήσουν. Οι αποφάσεις τους βασίζονται σε διάφορα κριτήρια:

• Ποιά είναι τα ωραιότερα, ιστορικής σημασίας ή τα αντικείμενα που χαίρουν μεγαλύτερης εκτίμησης και επιθυμούν να τα μοιραστούν με τον κόσμο;
• Τι ψάχνουν οι χρήστες συχνότερα να συμβουλευτούν ή να δουν;
• Υπάρχουν κρυμμένοι θησαυροί – αντικείμενα λιγότερο γνωστά που όμως θα είναι εξαιρετικά ελκυστικά αν ψηφιοποιηθούν;
• Υπάρχουν αντικείμενα που είναι ιδιαίτερα εύθραυστα για να εκτεθούν ή να χρησιμοποιηθούν; Η ψηφιοποίηση μπορεί να βοηθήσει στην διατήρησή τους και να τα κάνει προσβάσιμα στους χρήστες.

Πολλές χώρες διαθέτουν στρατηγικές ψηφιοποίησης για να είναι σίγουρο ότι τα ίδια έργα δεν θα ψηφιοποιηθούν δύο φορές. Από την άλλη μεριά μπορεί να είναι ιδιαίτερα πολύτιμο το να ψηφιοποιηθούν συναφείς συλλογές. Για παράδειγμα, αν μία βιβλιοθήκη ψηφιοποιούσε τα γραπτά (γράμματα, ημερολόγια, ομιλίες) ενός εξέχοντος πολιτικού και ένα αρχείο στην χώρα αυτή επέλεγε να ψηφιοποιήσει γραπτά σχετικά με το πολιτικό κόμμα στο οποίο ανήκε (πρακτικά συναντήσεων, μανιφέστα, αλληλογραφία) από την ίδια περίοδο, τα δύο αντικείμενα μαζί θα είχαν μεγαλύτερη αξία.

Τι αναμένεται από τα κράτη-μέλη σε σχέση με την Europeana;

Η Europeana είναι ένα σχέδιο που έχει τεθεί σε εφαρμογή από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά ιδρύματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλήρως εναρμονισμένο με την επιδίωξη του να παρουσιαστεί η ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά online. Οι υπουργοί των κρατών-μελών υπεύθυνοι για τον πολιτισμό και τα οπτικοακουστικά θέματα καλωσόρισαν θερμά τη δημιουργία της Europeana. Επίσης, υιοθέτησαν τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα οποία τονίζουν τη σημασία της Europeana στο να γίνει η ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά προσβάσιμη σε όλους μέσω του Internet.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη-μέλη να στηρίξουν την Europeana με διάφορους τρόπους:

• με το να επενδύσουν στην ψηφιοποίηση, έτσι ώστε περισσότερο περιεχόμενο να γίνει διαθέσιμο μέσω της Europeana και με το να δημιουργήσουν εθνικές πύλες που θα λειτουργήσουν συγκεντρωτικά φέρνοντας υλικό στην Europeana.
• με το κάνουν την Europeana γνωστή στο κοινό
• με το να κάνουν απευθείας οικονομικές συνεισφορές στην Europeana σαν χορηγοί.

Η πραγματική λειτουργία της Europeana είναι θέμα των πολιτιστικών ιδρυμάτων που συνεισφέρουν το περιεχόμενό τους και έχουν την εξειδικευμένη γνώση να διαχειριστούν την υπηρεσία.

Τι είδους ενδιαφέροντα πολιτιστικά αντικείμενα μπορώ να βρω στη Europeana;

Οι χρήστες του Internet θα έχουν τη δυνατότητα να βρουν συναρπαστικά πολιτιστικά αντικείμενα στην Europeana όπως την 9η Συμφωνία του Beethoven, φιλμ από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου (Γερμανία), τη Γαλλική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου του 1789 ή τα “Άνθη του Κακού” (1857) του Γάλλου ποιητή Charles Baudelaire, τη Βρετανική Magna Carta του 1215 από τη British Library στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Θεϊκή Κωμωδία του Dante από την Ιταλία ή εικόνες από το σπίτι και τον τάφο του Ιταλού φυσικού και αστρονόμου Galileo Galilei, διάφορους πίνακες του Vermeer όπως “Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι” από το Mauritshuis στη Χάγη (Ολλανδία), πίνακες του Jan van Eyck, όπως η “Madonna met kanunnik Joris van der Paele” του 1436 από το Μουσείο Groeninge στη Brugge (Βέλγιο), την “Carta plana da Costa do Brasil” (χάρτης που χρονολογείται από το 1784) και απεικονίζει τις προγενέστερες αποικίες της Πορτογαλίας, τον μεσαιωνικό Codex Vysegradensis από την Δημοκρατία της Τσεχίας, έργα του Ούγγρου ποιητή Sandor Petofi από το 19ο αιώνα, το μπρούτζινο πορτρέτο του Alfred Nobel από τη Σουηδία, αυθεντικά γράμματα και παρτιτούρες του Wolfgang Amadeus Mozart από την Αυστρία, το χειρόγραφο της συμφωνίας Νο 5 του Jan Sibelius,τη φωτογραφία του και εκτελέσεις των έργων του από τη Φινλανδία, το χειρόγραφο κείμενο του 1563 με την υπογραφή του Βασιλιά Sigismund II Augustus (Βασιλιά της Πολωνίας και Μεγάλου Δούκα της Λιθουανίας) από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Λιθουανίας, το διάσημο παραδοσιακό Σλοβένικο τραγούδι “Sem hodu res zanjo” το οποίο χρονολογείται από το 1940, μια ιστορία των βασιλιάδων της Ισπανίας γραμμένη από τον ιστορικό Prudencio de Sandoval και είχε εκδοθεί το 1634, το χειρόγραφο των “πρελουδίων” του διάσημου Πολωνού πιανίστα Frederic Chopin, μια εικονογράφηση του 15ου αιώνου του “Dance Macabre” από την εθνική βιβλιοθήκη της Ρουμανίας, το εξώφυλλο της “Χάρτας του Ρήγα” το χαρτογραφικό αριστούργημα του ελληνικού διαφωτισμού από τον έλληνα συγγραφέα Ρήγα Βελεστινλή, μία φωτογραφία από την έναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο κυπριακών κοινοτήτων το 2004, έναν ενετικό χάρτη της Μάλτας που χρονολογείται από το 1689, μία ηχογράφηση του 1950 της “Διακήρυξης του Schuman” από το Centre Viruel de la Connaissance de l' Europe στο Λουξεμβούργο, το “Διάταγμα του Levski προς τους εργάτες για την απελευθέρωση των Βουλγάρων” του 19ου αιώνα, το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης της Βίβλου στα Εσθονικά (1739), το αυθεντικό κινηματογραφικό υλικό που δείχνει την απελευθέρωση της Δανίας το 1945, το “Kalendarium” από τη Σλοβακία, ένα μοναδικό παλιό βιβλίο τυπωμένο σε κόκκινο και μαύρο που χρονολογείται μεταξύ 1486 και 1504, αφίσες που ανακοινώνουν το Φεστιβάλ Τραγουδιού του 1933 στη Ρίγα και την Λεττονική Έκθεση του 1934 στη Στοκχόλμη, την “Topographia hiberniae”, έναν χάρτη του 11ου αιώνα που απεικονίζει τη θέση της Ιρλανδίας στην Ευρώπη.
Χιλιάδες άλλα μοναδικά κομμάτια την ευρωπαϊκής τέχνης, ιστορίας και πολιτισμού βρίσκονται στη Europeana. Απλά επισκεφτείτε την!

συνέχεια